Κυριακή, 29 Ιουνίου 2014

Ποδοσφαιρική Γιορτή Από Την Βραζιλία Μέχρι Τον Ερμή

Photo Credit: NASA/
Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/
Carnegie Institution of Washington

Σύμφωνα με την NASA, η παγκόσμια γιορτή του "όμορφου παιχνιδιού" μπορεί να έχει μεταδοθεί μέσα στο ηλιακό σύστημα, στον Ερμή. 

Το διαστημικό σκάφος MESSENGER της διαστημικής υπηρεσίας έχει εντοπίσει κάτι που φαίνεται να μοιάζει μια γιγαντιαία μπάλα ποδοσφαίρου στην καμένη επιφάνεια του πιο κοντινού πλανήτη στον ήλιο.

 Παρόλο που μπορεί να έχει το οικείο σχήμα μίας μπάλας ποδοσφαίρου, στην πραγματικότητα είναι ένας γιγαντιαίος κρατήρας περίπου 27 μίλια (44 χιλιόμετρα) σε εύρος γεμάτος από ηφαιστειακή λάβα που έρεε δισεκατομμύρια χρόνια πριν. Καθώς η λάβα ψύχθηκε γρήγορα, η επιφάνειά του διασπάστηκε στο μοτίβο κοιλάδων που βλέπουμε σήμερα, που καλύπτουν το σύνολο του κυκλικού σχηματισμού και αφήνοντας πίσω αυτό που είναι γνωστό ως "κρατήρας-φάντασμα" .

Μόλις την περασμένη εβδομάδα, οι επιστήμονες της αποστολής άρχισαν να κάνουν ελιγμούς στον δορυφόρο σε υψηλότερες τροχιές, αυξάνοντας το ελάχιστο ύψος του από τα 71 μίλια (114 χιλιόμετρα) στα 96,4 μίλια (155,1 χιλιόμετρα), προκειμένου να καθυστερήσουν την ενδεχόμενη κατάρρευσή του. Όταν όλη η προώθηση του MESSENGER εξαντληθεί, το πιθανότερο το Μάρτιο του 2015, θα πρέπει να σταλεί μια βουτιά καμικάζι στον πλανήτη. 

Ξεκίνησε το 2004, το MESSENGER είναι το πρώτο διαστημικό σκάφος σε τροχιά γύρω από τον εσώτατο πλανήτη. Έχει χαρτογραφήσει περισσότερο από το 99% της επιφάνειας του Ερμή, αφού έβγαλε πάνω από 150.000 εικόνες κατά τα δύο πρώτα έτη του σε τροχιά. 

Παγκόσμιο Κύπελλο Από Το Διάστημα

Για να δείτε τον Ερμή σε τόσο υψηλή ανάλυση, θα χρειαστείτε έναν δορυφόρο σε τροχιά. Το ίδιο ισχύει και αν θέλετε να δείτε τη χώρα που φιλοξενεί το Παγκόσμιο Κύπελλο, την Βραζιλία. Δείτε αυτή την καταπληκτική τροχιακή φωτογραφία που τραβήχτηκε από το Suomi-NPP δορυφόρο της NASA το βράδυ, προβάλλοντας τις 12 πόλεις της Βραζιλίας που φιλοξενούν αγώνες ποδοσφαίρου. Ενώ φαίνεται να υπάρχει άφθονη φωτορύπανση που προέρχεται από τις φωτισμένες πόλεις, μεγάλο μέρος της χώρας φαίνεται σκοτεινό. Αυτό συμβαίνει γιατί πολλά από τα 3,3 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια (8,5 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα) αποτελούνται από ελάχιστα κατοικημένο δάσος.


Η Ελλάδα στο παιχνίδι της απόψε ενάντια στην Κόστα Ρίκα παίζει στο Recife.
Photo Credit: NASA

Δείτε Μόνοι Σας

Αν και δεν μπορούμε όλοι μας να επιβιβαστούμε σε ένα αεροπλάνο για την Βραζιλία ώστε να απολαύσουμε τα παιχνίδια, μπορούμε να βγούμε έξω και να κοιτάξουμε προς τα πάνω τον Ερμή, αρχής γενομένης από την επόμενη εβδομάδα.

Ο φευγαλέος πλανήτης τώρα κρύβεται στο έντονο φως του ήλιου το πρωί, αλλά ξεκινώντας την πρώτη εβδομάδα του Ιουλίου, ο Ερμής θα αρχίσει να ανεβαίνει πιο ψηλά στον ανατολικό ουρανό κατά την αυγή. 

Κατά τις πρώτες ημέρες του μήνα, αυτό το αχνό, σημείο φωτός θα μπορεί να εντοπιστεί καλύτερα με κιάλια. Κοιτάξτε περίπου 10 μοίρες πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα περίπου 30 με 40 λεπτά πριν την ανατολή του ηλίου (ποτέ δεν κοιτάμε τον ήλιο με κιάλια). Κάθε μέρα, ο Ερμής θα ανεβαίνει ψηλότερα στον ουρανό και θα γίνει πιο φωτεινός και πιο εύκολος στόχος για να παρατηρηθεί με γυμνό μάτι.

Εάν αντιμετωπίζετε προβλήματα με την παρατήρηση του πλανήτη, από τις 12 Ιουλίου έως τις 20 Ιουλίου θα απέχει 7 μοίρες από την υπέρλαμπρη Αφροδίτη.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ειρήνη Μαντζουράνη

Οι Επιστήμονες Εξομοιώνουν Ταξίδι Στον Χρόνο Με Σωματίδια Του Φωτός

Photo Credit: Newscientist

Στη σύγχρονη ποπ επιστήμη, καμία σειρά δεν ήταν σε θέση να συλλάβει την ουσία του ταξιδιού στο χρόνο με τον τρόπο που η σειρά Doctor Who έχει καταφέρει τα τελευταία 50 χρόνια. 
Οι νόμοι της φυσικής δεν απαγορεύουν αυστηρά το ταξίδι μέσα στο χρόνο, αλλά πρέπει κανείς να παραδεχτεί ότι το θέμα είναι καθαρά η αβεβαιότητα εξαιτίας της πληθώρας τεχνολογικών περιορισμών ακόμη και των παραδόξων. Τώρα, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ έχουν υποτίθεται σε προσομοίωση το ταξίδι στο χρόνο. Και ο τρόπος είναι πιθανό να μην είναι αυτό που νομίζετε... 

Η ομάδα καθοδηγήθηκε από τον επικεφαλή Martin Ringbauer, συγγραφέας και λόγιος από τη Σχολή Μαθηματικών και Φυσικής του UQ. Ουσιαστικά συνδυάζουν δύο από τις πιο σημαντικές θεωρίες που είχαν ποτέ βγει προς τα έξω για να περιγράψουν το σύμπαν: η γενική θεωρία της σχετικότητας και η κβαντική μηχανική. Αυτές οι θεωρίες είναι φαινομενικά αντιφατικές. Η γενική θεωρία της σχετικότητας περιγράφει το σύμπαν μακροσκοπικά (από αστέρια και γαλαξίες, μέχρι μαύρες τρύπες), ενώ η κβαντομηχανική περιγράφει το σύμπαν μικροσκοπικά (από φωτόνια και κουάρκ, μέχρι μόρια).

Ενώνοντας Δύο Ανταγωνιστικές Θεωρίες:

Οι θεωρίες του Αϊνστάιν της γενικής και της ειδικής σχετικότητας περιγράφουν τον χρόνο και πως δεν έχει τον ίδιο ρυθμό σε ολόκληρη την επικράτεια του σύμπαντος. Αυτό ανοίγει την πόρτα για έναν αριθμό διαφορετικών μεθόδων για ένα ταξίδι στο χρόνο. Η πιο γνωστή μέθοδος ισχυρίζεται ότι το ταξίδι στο χρόνο θα μπορούσε να επιτευχθεί αν ήμασταν σε θέση να ταξιδέψουμε γρηγορότερα από την ταχύτητα του φωτός (186.282 μίλια/299792 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο). Όπως λέει η θεωρία, όσο πιο γρήγορα κινείται κανείς μέσα από τις 3 διαστάσεις του χώρου, τόσο πιο αργά θα κινηθεί μέσα στο χρόνο (την 4η διάσταση). Μόλις η ταχύτητα του είναι παρόμοια με εκείνη ενός φωτονίου, η ροή του χρόνου σταματάει ουσιαστικά για το υποκείμενο. Ωστόσο, κινείται όπως θα συνέβαινε κανονικά για έναν παρατηρητή. 

Ωστόσο, η θεωρία αυτή δεν λειτουργεί για τον μακρόκοσμο, καθώς τα φωτόνια - βασικά δομικά στοιχεία του φωτός - δεν μπορούν παρά να ταξιδέψουν τόσο γρήγορα όσο το κάνουν επειδή δεν έχουν μάζα. Το να προωθηθεί κάτι με μάζα σε τέτοιες ταχύτητες θα απαιτούσε ένα εξαιρετικό ποσό ενέργειας, ίσως ένα ατελείωτο ποσό (ένα απροσδιόριστο ποσό), επειδή η μάζα του αντικειμένου θα γίνει άπειρη κατά την διαδικασία. Αυτό καταρρίπτει αποτελεσματικά την ιδέα ότι οι άνθρωποι θα μπορούσαν να ταξιδέψουν μέσα στο χρόνο ταξιδεύοντας ταχύτερα από την ταχύτητα του φωτός. 

Αν αυτό δεν είναι αρκετό για πρόβλημα, ένα άλλο πρόβλημα έρχεται στην επιφάνεια όταν ακολουθούμε την παραδοσιακή διαδρομή του ταξιδιού στο χρόνο, κάτι που γενικά ονομάζεται "παράδοξο του παππού". Η σκέψη έγινε από τον Kurt Gödel στα μέσα του 20ου αιώνα, το παράδοξο λέει ουσιαστικά ότι, εάν ένα πρόσωπο επρόκειτο να ταξιδέψει πίσω στο χρόνο για να σφάξει τον παππού του, μία επίδραση ντόμινο θα ξεκινούσε, η οποία θα οδηγούσε τελικά στον ταξιδιώτη του χρόνου να μην είχε γεννηθεί καθόλου. Δεδομένου ότι το πρόσωπο δεν γεννήθηκε ποτέ, δεν θα μπορούσε ποτέ να πάει πίσω στο χρόνο για να σκοτώσει τον παππού του.

Φυσικά υπάρχουν και μερικοί άλλοι τρόποι για να ταξιδέψει κανείς στο χρόνο, αυτό είναι που διερεύνησαν οι φυσικοί στο Πανεπιστήμιο του Queensland.

Προσομοιώνοντας Το Ταξίδι Στο Χρόνο: 

Για να προσομοιώσει το ταξίδι στο χρόνο, η ομάδα χρησιμοποίησε μια σειρά από φωτόνια και έξυπνα τα χειραγωγείται μετατοπίζοντας τα κατά μήκος μιας διαδρομής που οδηγεί τελικά πίσω στο ίδιο σημείο στο χώρο, αλλά σε διαφορετικό χρόνο (δηλαδή, ένα αντικείμενο που ταξιδεύει κατά μήκος ενός από αυτά τα μονοπάτια βρίσκει τον εαυτό του πίσω στο ίδιο σημείο αλλά στο παρελθόν, παρότι κάποιος χρόνος έχει περάσει κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, αυτό συχνά αναφέρεται ως μία κλειστή καμπύλη χρόνου). 

Αυτά τα κατασκευάσματα είχαν αρχίσει περίπου 75 χρόνια πριν από τον Willem Jacob van Stockum, μαθηματικός ο οποίος παραμένει αφανής ήρωας για το ρόλο του στην ανάπτυξη της γενικής σχετικότητας. Αυτές οι κατασκευές είναι, με απλά λόγια, μια μαθηματική λύση για το ταξίδι στο χρόνο. Ωστόσο, η ύπαρξη των καμπυλών θέτει τους δικούς της γρίφους. Υπάρχει επίσης ακόμα ένα ζήτημα με παράδοξα (όπως ο άπειρος βρόχος της αιτίας και του αποτελέσματος που προήλθε από το παράδοξο του παππού).

Αποφεύγοντας Τα Παράδοξα:

Από τη στιγμή που προτάθηκαν, οι επιστήμονες ήταν πεπεισμένοι ότι ήταν μάλλον απίθανο να αποφευχθούν τέτοιου είδους παράδοξα από το εκδηλωθούν. Αυτό ήταν, έως ότου προτάθηκε για πρώτη φορά ότι μπορούμε να τους παρακάμψουμε, ασχολούμενοι με μικροσκοπικά δομικά στοιχεία της ύλης. Είναι καιρό γνωστό ότι ο εκκεντρικός υποατομικός κόσμος δεν συμμορφώνεται με τους συνήθεις κανόνες, οπότε είναι κατάλληλο που ο χρόνος δεν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο στο μικροσκοπικό επίπεδο, ως εκ τούτου, ο κβαντικός κόσμος μπορεί να μην έχει τόσα πολλά παράδοξα, όταν πρόκειται για ένα ταξίδι στο χρόνο. 

Ωστόσο, εδώ δεν υπάρχει απόδειξη ότι οι νόμοι της φυσικής κάμπτουν σε αυτού του είδους τα φαινόμενα σε μια κανονική βάση, αλλά θα μπορούσαν να ευδοκιμούν σε εξαιρετικά ξένα περιβάλλοντα - ίσως κοντά σε μια μαύρη τρύπα ή ένα αστέρι νετρονίων - σε χώρους που φαίνεται να παραβιάζουν οι πολύ θεμελιώδεις νόμοι που διέπουν το σύμπαν, ή τουλάχιστον, οι αρχές της γενικής σχετικότητας. Εφαρμόζοντας αυτές τις πληροφορίες, η ομάδα χαρτογράφησε το ταξίδι δυο φωτονίων που ταξιδεύουν κατά μήκος μιας από αυτές τις κλειστές καμπύλες χρόνου. 

Το έγγραφο, με τίτλο "Πειραματική Προσομοίωση Κλειστών Καμπύλων Χρόνου" (Experimental Simulation of Closed Timelike Curves) δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Nature Communications.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ειρήνη Μαντζουράνη

Το Μέλλον Της Επιστήμης Στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS)

Photo Credit: NASA – STS-135 final flya round of ISS

Το να έχεις τη δυνατότητα να πας στο διάστημα είναι σαν να έχεις ένα αυτοκίνητο και να μην έχεις πουθενά να πας. Ναι, μπορεί να είναι κουλ να οδηγείς μακριά μέσα στο ηλιοβασίλεμα, αλλά χωρίς στόχο, το αυτοκίνητο είναι άχρηστο. Αυτός είναι ο λόγος που οι αξιωματούχοι της NASA θέλουν να ξεκινήσουν να χρησιμοποιούν το πλήρες επιστημονικό δυναμικό του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS). 

Με πολύ μικρή κατασκευή να έχει μείνει και με όλο και περισσότερες εμπορικές διαστημικές βιομηχανίες να απογειώνονται - κυρίως το SpaceX που τώρα προμηθεύει τακτικά το σταθμό - οι αξιωματούχοι της NASA λένε "Ήρθε η ώρα να πάρουμε στα σοβαρά την επιστήμη του διαστήματος".

Κατασκευές στο διαστημικό σταθμό ξεκίνησαν το 1998 και είναι ο ένατος διαστημικός σταθμός που κατοικείται. Σχεδόν αμέσως, πρόθυμοι επιστήμονες άρχισαν να τρέχουν μια σειρά από πειράματα για τον σταθμό καθώς είχαν εγκατασταθεί διάφορες ενότητες. Ακόμη και κατά τη διάρκεια κατασκευών, ο ISS έχει αναβαθμιστεί και σε ορισμένες περιπτώσεις έχει φέρει επανάσταση, στην κατανόηση της αστροβιολογίας, της αστρονομίας, της βιολογίας, καθώς και σε πολλούς άλλους τομείς της επιστήμης. 

Τώρα που η κατασκευή του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού πλησιάζει στο τέλος της, θα πρέπει να δουλέψουμε τις επιστημονικές προσπάθειες μας και πραγματικά να επωφεληθούμε από αυτό το υπέροχο και πολύτιμο κομμάτι τεχνολογίας.

Μερικά Γεγονότα Για Τον ISS: 

  • Το σήμα κλήσης του είναι Άλφα. 
  • Από το 2000, συνεχής ανθρώπινη παρουσία έχει υποστηριχθεί στο σταθμό. 
  • Χωράει ένα πλήρωμα 6 ατόμων σε κάθε δεδομένη στιγμή.
  • Έχει περάσει 4970 ημέρες σε τροχιά και ήταν απασχολημένος για 4.257 ημέρες. 
  • Είναι ο μεγαλύτερος διαστημικός σταθμός που έχει κατασκευαστεί και έχει απασχοληθεί περισσότερο (σπάζοντας το προηγούμενο ρεκόρ που κατέχει το Mir). 
  • Το 2014, η Ρωσία διέκοψε τους δεσμούς με τη NASA και αποφάσισαν ότι δεν θα μεταφέρει πλέον Αμερικανούς αστροναύτες από τη Γη προς το Διαστημικό Σταθμό.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ειρήνη Μαντζουράνη

Τετάρτη, 25 Ιουνίου 2014

Το NGC 6334

Photo Credit: S. Willis (CfA+ISU); ESA/Herschel;
NASA/JPL-Caltech/ Spitzer; CTIO/NOAO/AURA/NSF

Αυτή η μακρινή ουράνια περιοχή βρίσκεται πάνω από 5.500 έτη φωτός μακριά από τη Γη στον αστερισμό του Σκορπιού. Αυτή η συγκεκριμένη περιοχή είναι γνωστή και ως NGC 6334. Όπως μπορείτε να συμπεράνετε, το διαστρικό μέσο που περιβάλλει το NGC 6334 είναι αρκετά απασχολημένο (για να μην πούμε μεγάλο, εκτείνεται σε μια περιοχή περίπου 70 έτη φωτός). Οι τρέχουσες εκτιμήσεις λένε ότι το υλικό που βρέθηκε μέσα στην περιοχή παράγει μια ολόκληρη σειρά από αστέρια, με όλα αυτά να ζυγίζουν περίπου 3.600 ηλιακές μάζες. 

Δείτε Την Βροχή Μετεωριτών Από Βοωτίδες Την Παρασκευή

Photo Credit: May Suen

Τα μετέωρα δημιουργούνται όταν μικροσκοπικά θραύσματα διαπλανητικής ύλης, γνωστά ως μετεωρίτες - που είναι συνήθως συντρίμμια από έναν κομήτη και απλώνονται κατά μήκος της τροχιάς του κομήτη αυτού - εισβάλουν στην ατμόσφαιρα της Γης και πυρακτώνονται. Σε γενικές γραμμές αυτή η διαδικασία θέρμανσης συμβαίνει σε υψόμετρο 47-62 μίλια (75-100 χιλιόμετρα). Η θερμότητα που παράγεται καθώς τα μικροσκοπικά θραύσματα πετρωμάτων εισάγονται στην ατμόσφαιρα της Γης εξατμίζει τελικά την συντριπτική πλειοψηφία των μετεωριτών και μόνο οι μεγαλύτεροι επιβιώνουν για να φτάσουν στην επιφάνεια της Γης (ευτυχώς για εμάς). Τα τμήματα που πραγματικά φτάνουν στη Γη ονομάζονται «μετεωρίτες».

Όταν η Γη περνά μέσα από ένα πλήθος από μετεωρίτες ονομάζεται "βροχή μετεωριτών". Και αυτή την εβδομάδα φιλοξενεί μια τέτοια βροχή - οι Βοωτίδες 2014, βροχή μετεωριτών, μπαίνει στο δρόμο μας την Παρασκευή 27 Ιουνίου.

Τις πρώτες πρωινές ώρες, λίγο πριν την αυγή, κοιτάξτε προς το βορειοδυτικό τμήμα του ουρανού και μπορεί να δείτε μερικούς πρώτους διάττοντες αστέρες. Η βροχή μετεωριτών θα εμφανιστεί μέσα από τον αστερισμό του Βοώτη, από τον οποίο οι Βοωτίδες πήραν το όνομα τους. Θα έχουμε ένα σκοτεινό και ασέληνο ουρανό, καθώς η νέα σελήνη πραγματοποιείται γύρω στις 4 π.μ. EDT, δηλαδή 11 π.μ. ώρα Ελλάδος, η οποία θα δημιουργήσει ιδανικές συνθήκες για παρατήρηση. Το καλύτερο μέρος για να δείτε αυτή την βροχή είναι το βόρειο ημισφαίριο. Οι Βοωτίδες, όπως και οι περισσότερες άλλες βροχές μετεωριτών, πιστεύεται ότι προκαλούνται από το μονοπάτι των συντριμμιών που αφήνει πίσω του ένας κομήτης όταν περνάει. Ο κομήτης Pons-Winnecke, που περιφέρεται γύρω από τον ήλιο κάθε 6,4 χρόνια, είναι υπεύθυνος για τη συγκεκριμένη βροχή μετεωριτών.

Οι αστρονόμοι δεν είναι απολύτως σίγουροι για το τι να περιμένουν από την βροχή της φετινής χρονιάς, καθώς οι Βοωτίδες ήταν λίγο ανενεργές τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, προσέφεραν ένα όμορφο θέαμα στην αρχή όταν ανακαλύφθηκαν. Υπάρχει ο ισχυρισμός ότι, το 1927, η ρωσική κοινωνία Mirovedenie υπολόγισε ένα καταπληκτικό αριθμό 500 μετέωρα την ώρα! Αλλά δυστυχώς, τα πράγματα έχουν αλλάξει από τότε. Τούτου λεχθέντος, ποτέ δεν ξέρετε τι μπορεί να χάσετε. Το 1998, η βροχή παρήγαγε ένα απροσδόκητο ποσό 100 μετεώρων την ώρα. Ομοίως, μεμονωμένα άτομα κατέγραψαν ξεσπάσματα 50 έως 100 μετέωρα ανά ώρα το 2004.

Μέχρι στιγμής, φέτος υπολογίζεται να είναι μία μέτρια χρονιά, με τους αστρονόμους να προβλέπουν μερικές δεκάδες μετεωρίτες ανά ώρα. Ωστόσο, δεδομένης της απρόβλεπτης φύσης που έχουν οι βροχές μετεωριτών, θα είναι καλύτερα να μείνετε για λίγο έξω, απλά για να δείτε τι μπορείτε να παρατηρήσετε. 

Οι Βοωτίδες ταξιδεύουν αργά. Έρχονται με περίπου 40.000 μίλια (64.000 χιλιόμετρα) την ώρα. Τελικά, αυτό είναι λιγότερο από το ένα τρίτο της ταχύτητας πολλών από τις άλλες ετήσιες βροχές μετεωριτών που παρατηρούμε.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ειρήνη Μαντζουράνη

Τρίτη, 24 Ιουνίου 2014

Το Νεφέλωμα Του Μάγου

Photo Credit: NASA/JPL-Caltech/UCLA

Αυτό είναι το Νεφέλωμα του Μάγου - επισήμως γνωστό ως NGC 7380 - ένα νεφέλωμα εκπομπής που βρίσκεται περίπου 7.000 έτη φωτός μακριά από τη Γη στον αστερισμό του Κηφέα. Αυτό το αστρικό βρεφοκομείο καλύπτει 100 έτη φωτός σε εύρος, που σημαίνει, ότι αν μπορούσαμε να το δούμε με γυμνό μάτι, θα φαινόταν περισσότερο από πέντε φορές μεγαλύτερο από την γωνιακή έκταση του φεγγαριού. Όσοι έχετε στην διάθεση σας τηλεσκόπιο αυτή η ουράνια περιοχή είναι ορατή από το Βόρειο Ημισφαίριο.

Το Φαινόμενο Του Γαιόφωτος

Τεφρώδες φως: Η φωτεινή περιοχή φωτίζεται άμεσα από τον Ήλιο,
ενώ το υπόλοιπο του φεγγαριού φωτίζεται αμυδρά από το φως που αντανακλάται από τη Γη.
Photo Credit: Ilmari Karonen

Η άνοιξη στο Βόρειο Ημισφαίριο είναι η καλύτερη εποχή για να εντοπίσετε ένα από τα ομορφότερα θεάματα στον ουρανό: το Γαιόφως που αντανακλάται από την Σελήνη.
Μια νέα Σελήνη συμβαίνει όταν όλο το φως του ήλιου αντανακλάται μακριά από τη Γη και η πλευρά του φεγγαριού που βλέπει τη γη είναι ελάχιστα ορατή. Μερικές φορές το σκοτεινό πρόσωπο της Σελήνης λαμβάνει την ανακλώμενη λάμψη της Γης και επιστρέφει αυτό το φως. Η σκοτεινή όψη του φεγγαριού έχει μια αμυδρή λάμψη, μία αμυδρή έκδοση ενός πλήρους φεγγαριού. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται Γαιόφως ή Τεφρώδες Φως. Τείνει να είναι φωτεινότερο μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου, αν και συμβαίνει σε άλλες περιόδους του έτους. 



Το Γαιόφως είναι πιο εύκολο να το δούμε κατά την διάρκεια μιας νέας Σελήνης, λόγω της θέσης της Γης και της Σελήνης στις τροχιές τους. Ο ήλιος είναι στην αριστερή πλευρά του σχήματος αποπάνω, με το φως του ήλιου που απεικονίζεται με βέλη. Η Σελήνη αντανακλά λίγο έως καθόλου φως του ήλιου προς την κατεύθυνση της Γης, εν τω μεταξύ, η Γη βρίσκεται αντιμέτωπη με τον Ήλιο και αντανακλά άπλετο φως πίσω προς την κατεύθυνση της Σελήνης. Ένας αστροναύτης στη Σελήνη μετά το ηλιοβασίλεμα, θα έβλεπε μία εντυπωσιακή, πλήρως φωτισμένη Γη, όπως φαίνεται στην κάτω δεξιά στην εικόνα αποκάτω. Αυτό το ανακλώμενο φως του ήλιου με τη σειρά του αντανακλάται από την επιφάνεια της σελήνης για να δημιουργήσει το Τεφρώδες Φως, το Γαιόφως.

Photo Credit: NASA

Το Γαιόφως ποικίλει σε ισχύ στη διάρκεια του έτους, δεδομένου ότι το φως που ανακλάται από τη Γη ποικίλλει. Το ανακλώμενο φως της Γης (λευκαύγεια) είναι φωτεινότερο στο βόρειο ημισφαίριο την άνοιξη με μια δεύτερη, ελαφρώς μικρότερη κορύφωση, κατά την άνοιξη του νοτίου ημισφαιρίου.

Δορυφορικές μετρήσεις της ενέργειας που αντανακλάται από την Αρκτική παρέχουν μια εικόνα του γιατί το Γαιόφως κορυφώνεται την άνοιξη. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το Βόρειο Ημισφαίριο έχει κλίση προς τον ήλιο και το χιόνι του χειμώνα και ο πάγος είναι ακόμα στο έδαφος στα υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη. Επειδή το χιόνι και ο πάγος αντανακλούν περισσότερο φως από ότι η βλάστηση ή το νερό, την άνοιξη είναι πιο φωτεινό από ότι το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο, όπου υπάρχει πολύ λιγότερο χιόνι και πάγος. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, η Αρκτική λαμβάνει πολύ λίγο φως του ήλιου και αντανακλά λιγότερο φως. Τα σύννεφα και ο πάγος της θάλασσας συμβάλλουν στην κορύφωση του φαινομένου στο Νότιο Ημισφαίριο.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ειρήνη Μαντζουράνη

Βροχή Μετεωριτών Από Βοωτίδες!


Τις ώρες πριν την αυγή της Παρασκευής 27 Ιουνίου, οι ουρανό-παρατηρητές έχουν την ευκαιρία να πάρουν μια καλή γεύση από την ετήσια βροχή μετεωριτών τις Βοωτίδες, χάρη σε ένα σκοτεινό, χωρίς φεγγάρι ουρανό. Ενώ ξεσπάσματα από 50 έως 100 μετέωρα ανά ώρα συνέβησαν το 1998 και το 2004, το τρέχον έτος φαίνεται να είναι περισσότερο ένα μέσο έτος για τις Βοωτίδες, με μια πολύ πιο μέτρια δωδεκάδα περίπου από πεφταστέρια ανά ώρα στις ώρες αιχμής. Όπως και με τις περισσότερες άλλες βροχές, οι Βοωτίδες πιστεύεται ότι προκαλούνται από υπολείμματα κόκκων σε μέγεθος άμμου από ένα περαστικό κομήτη. Ο ένοχος κομήτης στην περίπτωση αυτή είναι ο Pons-Winnecke, που περιφέρεται γύρω από τον ήλιο κάθε 6,4 χρόνια. Τα μετέωρα θα φαίνεται να ακτινοβολούν από το χαμηλό βορειοδυτικό ουρανό μέσα από τον αστερισμό του Βοώτη, εξ ου και το όνομά τους. Σε γενικές γραμμές, οι Βοωτίδες είναι γνωστές ότι είναι φωτεινοί και σχετικά αργοί μετεωρίτες με ταχύτητες περίπου 40.000 μίλια (64.000 χιλιόμετρα) την ώρα-λιγότερο από το ένα τρίτο της ταχύτητας των περισσότερων άλλων ετήσιων μετεωριτών.

Περισσότερα αστρονομικά γεγονότα μπορείτε να διαβάσετε στην στήλη μας στο InMeteo.gr!!

Planetary Panoramas - 360 Degree Night-Sky Time-Lapse by Vincent Brady, ...

Photo Credit: Vincent Brady

ΔΕΊΤΕ ΤΟ ΣΎΜΠΑΝ ΣΕ ΑΡΓΉ ΚΊΝΗΣΗ 


Κυριακή, 22 Ιουνίου 2014

Η Κβαντική Μηχανική, Η Πραγματικότητα Και Η Φυσική Του Σύμπαντος

Photo Credit: Discovery

Η κβαντική μηχανική είναι σκέτη τρέλα. Τα συμπεράσματα της είναι απολύτως εξωπραγματικά. Για παράδειγμα, η κβαντική μηχανική μας λέει ότι ένα σωματίδιο έχει σχεδόν απεριόριστες δυνατότητες. Κυριολεκτικά, μπορεί να είναι σχεδόν οπουδήποτε. Αλλά όταν το μετράμε, το σωματίδιο κάθεται σε μία θέση. Πώς μπορεί να εξηγηθεί ένα τέτοιο φανταστικό φαινόμενο; Πώς υποατομικά αντικείμενα αποβάλλουν την κβαντική παραξενιά τους; Αυτές οι ερωτήσεις είναι πολύ ενδιαφέρουσες, αλλά περισσότερο από αυτό, είναι απαραίτητες. Η κβαντομηχανική αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του τρόπου που λειτουργεί το σύμπαν μας. Ως εκ τούτου, η κατανόηση (και οι μηχανισμοί πίσω από αυτό) είναι απαραίτητη.

Στο βίντεο που ακολουθεί, οι ειδικοί στον τομέα της κβαντικής μηχανικής, συμπεριλαμβανομένων των David Z. Albert, Sean Carroll, Sheldon Goldstein, Ruediger Schack και με συντονιστή τον Brian Greene συζητούν την ιστορία της κβαντικής μηχανικής, τις τρέχουσες θεωρίες στον τομέα αυτό και τι μπορεί να επιφυλάσσει το μέλλον. 



Σάββατο, 21 Ιουνίου 2014

Πως Σχετίζονται Τα Ζώδια Με Την Αστρονομία;

Photo Credit: NASA

Αν και πολλοί άνθρωποι αρχίζουν τις ημέρες τους με το να τσεκάρουν το ωροσκόπιο τους στην εφημερίδα, για τους αστρονόμους αυτοί οι 12 αστερισμοί του ζωδιακού κύκλου δεν είναι περισσότερο σημαντικοί από τους υπόλοιπους 76 αστερισμούς.

Η σημασία του ζωδιακού κύκλου πηγάζει από το γεγονός ότι η εκλειπτική τροχιά - το στενό μονοπάτι στον ουρανό όπου ο Ήλιος, η Σελήνη και οι πλανήτες φαίνεται να ακολουθούν - τρέχει απευθείας μέσα από αυτές τις ομάδες αστέρων. Από τους αρχαίους χρόνους, ο Ήλιος, η Σελήνη και οι πλανήτες είναι γνωστά ως ξεχωριστά αστρονομικά αντικείμενα - «κυκλοφορούν» μέσα από τα αστέρια στο φόντο του ζωδιακού κύκλου, που παραμένουν σταθερά με σεβασμό αναμεταξύ τους. Ήταν αιτιολογημένο ότι αυτοί οι ζωδιακοί αστερισμοί πρέπει να είναι ξεχωριστοί για να αποτελούν αυτό το μονοπάτι, αφού οι σχετικές θέσεις των "περιπλανόμενων αστέρων" μέσα τους ήταν μεγάλης σημασίας.

Η αληθινή επιστημονική αστρονομία έχει τις ρίζες της στις προσπάθειες των αρχαίων αστρολόγων να προβλέψουν τις μελλοντικές εμφανίσεις, για παράδειγμα του αυτοκρατορικού Δία και του αιματοβαμμένου πλανήτη Άρη που συναντιούνται στον αστερισμό του Ταύρου - ένας δυνητικά ισχυρός οιωνός για όσους πίστευαν ότι οι πλανήτες εκπροσωπούν τους ίδιους τους θεούς.




Η Αστρολογία, ευδοκίμησε για περισσότερο από 2000 χρόνια, βασίζεται στην ιδέα (πίστη) ότι τα διάφορα ουράνια σώματα και φαινόμενα έχουν σημαντική επίδραση σε γεγονότα πάνω στην Γη (πόλεμοι, σεισμοί, πλημμύρες κ.ά.), ακόμη και στην ζωή και το πεπρωμένο των ανθρώπων. Οι περισσότεροι ηγεμόνες είχαν αστρολόγους για να τους συμβουλεύουν όταν έπρεπε να πάρουν σημαντικές αποφάσεις. Η μελέτη των άστρων και των πλανητών από τους αστρολόγους υπήρξε το εφαλτήριο της αστρονομίας, της πραγματικής επιστημονικής μελέτης του ουρανού.

Ωστόσο, η αστρολογία δεν βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα. Οι αστρολόγοι στηρίζουν τις προβλέψεις τους στην θέση που κατείχε ο ήλιος μεταξύ των 12 αστερισμών του ζωδιακού κύκλου - του Κριού, του Ταύρου, των Διδύμων, του Καρκίνου, του Λέοντα, της Παρθένου, του Ζυγού, του Σκορπιού, του Τοξότη, του Αιγόκερου, του Υδροχόου και των Ιχθύων. Στην πραγματικότητα όμως ο ζωδιακός κύκλος έχει 13 αστερισμούς, διότι υπάρχει και ο Οφιούχος.

Επιπλέον, οι περισσότεροι σύγχρονοι αστρολόγοι θεωρούν ότι ο Ήλιος διέπει τον κάθε αστερισμό την ίδια εποχή όπως συνέβαινε και δύο χιλιετίες πριν. Όμως, λόγω της ελαφράς περιστροφικής κίνησης του άξονα της Γης, της μετάπτωσης, ο Ήλιος διέπει τους αστερισμούς σχεδόν ένα μήνα νωρίτερα από ότι κατά την Ρωμαϊκή εποχή.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ειρήνη Μαντζουράνη

Παρασκευή, 20 Ιουνίου 2014

Βόρειο Σέλας Στην Νορβηγία!




Τι Είναι Η Ηλιόσφαιρα;

Photo Credit: NASA

Η ηλιόσφαιρα είναι βασικά η περιοχή του διαστήματος, όπου ο ήλιος είναι βασιλιάς. Η ηλιόσφαιρα, δεν είναι μια συγκεκριμένη περιοχή. Αντ 'αυτού, είναι μία ολόκληρη περιοχή. Αν χρησιμοποιούσαμε το σπίτι ως μια αναλογία, στην ιδιοκτησία σας ανήκει ο κήπος, η μπροστινή πόρτα, η πίσω πόρτα και το εσωτερικό του σπιτιού (χωρισμένο σε δωμάτια). Με τον ίδιο τρόπο, η ηλιόσφαιρα είναι η ιδιοκτησία του Ήλιου. 

Βγαίνοντας έξω πέρα από την τροχιά της ζώνης του Κάιπερ (Kuiper), ο χώρος κυριαρχείται από φορτισμένα σωματίδια που εκτινάσσονται από τον Ήλιο μέσω του ηλιακού ανέμου. Σε αυτή την περιοχή, ο ήλιος είναι η καθοριστική μαγνητική δύναμη και η άκρη της ηλιόσφαιρας καθορίζεται από την ένταση του μαγνητικού πεδίου του Ήλιου σε αντίθεση με το γαλαξιακό μαγνητικό πεδίο. 


Το εξωτερικό ηλιακό σύστημα.
Τα αντικείμενα της Ζώνης του Κάιπερ απεικονίζονται με πράσινο χρώμα,
ενώ με κόκκινο απεικονίζεται ο Ήλιος.
Οι μονάδες είναι σε Αστρονομικές Μονάδες (AU)

Ας ξεκινήσουμε από τα κύρια τμήματα της ηλιόσφαιρας αρχίζοντας από το εξωτερικό και με κατεύθυνση προς το εσωτερικό, προς τον Ήλιο.

Έξω από την ηλιόσφαιρα, υπάρχει το διαστρικό μέσο. Αυτό είναι βασικά η σκόνη και το αέριο που ταξιδεύει σε όλο το γαλαξία (η ύλη/ενέργεια που υπάρχει μεταξύ των ηλιακών συστημάτων). Η Ηλιόσφαιρα του Ήλιου μας συγχωνεύεται ομαλά στο διαστρικό μέσο και το διαστρικό μέσο συγχωνεύεται ομαλά στο διαγαλαξιακό μέσο που εκτείνεται μεταξύ του Γαλαξία μας και άλλους γαλαξίες (το διαγαλαξιακό μέσο είναι ουσιαστικά το ίδιο με το διαστρικό μέσο, αλλά υπάρχει μεταξύ των γαλαξιών, αντί των ηλιακών συστημάτων).

Για μερικά άστρα, η πρώτη σημαντική περιοχή που συναντούν καθώς ταξιδεύουν προς τα μέσα είναι το Τοξοειδές Κύμα Κρούσης (Bow Shock), αν και αυτό τεχνικά δεν αποτελεί ένα στρώμα της ηλιόσφαιρας ακόμη - είναι μια ενδιάμεση ζώνη. Το Τοξοειδές Κύμα Κρούσης μοιάζει πολύ με το τοξοειδές κύμα που δημιουργείται από τα σκάφη καθώς περνούν μέσα από το νερό. Λόγω των πιέσεων που προκαλούνται από το διαστρικό μέσο κατά τα εξωτερικά στρώματα της ηλιόσφαιρας, σχηματίζεται αυτό το ωστικό κύμα. Για να σχηματιστεί ένα τοξοειδές κύμα κρούσης, το αστέρι πρέπει να ταξιδεύει με μια ορισμένη ταχύτητα (με τον ίδιο τρόπο που ένα ταχέως κινούμενο σκάφος δημιουργεί ένα μεγαλύτερο τοξοειδές κύμα από ότι ένα αργοκίνητο σκάφος). Δυστυχώς, τα δεδομένα που συλλέγονται από το Interstellar Boundary Explorer έχουν συγκεντρώσει πρόσφατα στοιχεία που δείχνουν ότι ο Ήλιος μας δεν κινείται μέσα στο διάστημα αρκετά γρήγορα για να σχηματιστεί ένα τέτοιο ωστικό κύμα.

Το εξωτερικό στρώμα της ηλιόσφαιρας είναι μια περιοχή που ονομάζεται ηλιοσφαιρικός κολεός (heliosheath). Το εξωτερικό άκρο του ηλιοσφαιρικού κολεού - η περιοχή της ηλιόσφαιρας, που στην πραγματικότητα συγκρούεται με το διαστρικό μέσο - ονομάζεται Ηλιόπαυση (Heliopause). Έτσι, η ηλιόπαυση είναι το όριο της ηλιόσφαιρας, η επιφάνεια όπου η πίεση των εξερχόμενων σωματιδίων του ηλιακού ανέμου και των εισερχόμενων σωματιδίων από τη μεσοαστρική περιοχή εξισορροπούνται. Το Voyager 1 μόλις πέρασε μέσα από αυτό το χώρο στο διαστρικό διάστημα. Οι επιστήμονες είναι σε θέση να το προσδιορίσουν αυτό, διότι το Voyager 1 βίωσε μια απότομη αύξηση στις κοσμικές ακτίνες και μια στροφή προς την κατεύθυνση του μαγνητικού πεδίου.

Ο Ηλιοσφαιρικός Κολεός έρχεται επόμενος, αλλά η φύση της ύπαρξής του σήμερα αμφισβητείται. Και τα δύο, τα Voyager 1 και 2 έχουν μελετήσει εκτενώς τον ηλιοσφαιρικό κολεό. Βοήθησαν τους επιστήμονες να προσδιορίσουν ότι η περιοχή δεν ήταν ομαλή συγχώνευση φορτισμένων σωματιδίων, αλλά μάλλον μια περιοχή «αφρώδες» τύπου, γεμάτο με φυσαλίδες που είναι πιθανό να σχηματίστηκαν από μαγνητικές δυνάμεις από την "πάλη" μεταξύ του γαλαξία και του ήλιου. Αυτή η περιοχή αρχίζει περίπου στις 100 αστρονομικές μονάδες (AU) από τον Ήλιο.

Στη συνέχεια, έχουμε το Κρουστικό Κύμα (Termination Shock). Αυτή είναι η περιοχή όπου ηλιακοί άνεμοι που παράγονται από τον ήλιο επιβραδύνουν σε υποηχητικές ταχύτητες (σχετικές με τον Ήλιο). Καθώς υπερηχητικά σωματίδια εκτινάσσονται από τον Ήλιο, λόγω των πιέσεων που προκαλούνται από το διαστρικό μέσο, ​​αναγκάζονται να επιβραδύνουν. Το Κρουστικό Κύμα, υπάρχει γύρω στις 75-90 αστρονομικές μονάδες (AU), είναι η περιοχή όπου αυτά τα σωματίδια επιβραδύνουν δραματικά προκαλώντας μία σαν ωστικό κύμα επίδραση (το κρουστικό κύμα είναι διαφορετικό από το τοξοειδές κύμα κρούσης που αναφέρθηκε νωρίτερα).

Εντός της φούσκας του κρουστικού κύματος είναι η περιοχή του διαστήματος που κυριαρχείται πλήρως από τον ήλιο και από τους ηλιακούς ανέμους και το διαπλανητικό μέσο. Κοσμικές ακτίνες και σωματίδια από το διαστρικό μέσο διεισδύουν βαθιά μέσα στα ηλιακά συστήματα, αλλά δεν είναι σε καμία περίπτωση η πλειοψηφία και παίζουν με τους κανόνες του Ήλιου.

Η ηλιόσφαιρα δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητή, αλλά διαρκώς διερευνούν, παρατηρούν και δοκιμάζουν. Έτσι, με λίγη τύχη, θα επιτύχουμε μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ειρήνη Μαντζουράνη

Πέμπτη, 19 Ιουνίου 2014

Το Ευρωπαϊκό Υπερβολικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο

Το Μεγαλύτερο Μάτι Του Κόσμου Προς Τον Ουρανό
Photo Credit: ESO

Εξαιρετικά Μεγάλα Τηλεσκόπια θεωρούνται παγκοσμίως ως μία από τις ύψιστες προτεραιότητες της επίγειας αστρονομίας. Θα αναβαθμίσουν πολύ την γνώση στην αστροφυσική και θα επιτρέψουν λεπτομερείς μελέτες θεμάτων συμπεριλαμβανομένων των πλανητών γύρω από άλλα αστέρια, τα πρώτα αντικείμενα στο Σύμπαν, σούπερ-τεράστιες μαύρες τρύπες, καθώς και τη φύση και την κατανομή της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας που κυριαρχούν στο Σύμπαν.

Από το τέλος του 2005 η ESO (European Southern Observatory-Ευρωπαϊκό Νότιο Παρατηρητήριο) έχει εργαστεί από κοινού με την κοινότητα των Ευρωπαίων αστρονόμων και αστροφυσικών για να καθορίσουν το νέο γιγαντιαίο τηλεσκόπιο που χρειάζεται μέχρι τα μέσα της επόμενης δεκαετίας. Περισσότεροι από 100 αστρονόμοι από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες έχουν εμπλακεί καθ'όλη την διάρκεια του 2006, βοηθώντας τα Γραφεία Σχεδίου της ESO να παράγουν μια νέα ιδέα, στην οποία η εκτέλεση, το κόστος, το χρονοδιάγραμμα και ο κίνδυνος να αξιολογηθούν προσεκτικά.

Ονομαζόμενο E-ELT από το European Extremely Large Telescope, αυτή η επαναστατική νέα επίγεια ιδέα τηλεσκοπίου θα έχει ένα 39-μέτρα κύριο κάτοπτρο και θα είναι το μεγαλύτερο οπτικό/εγγύς υπέρυθρο τηλεσκόπιο στον κόσμο: "το μεγαλύτερο μάτι του κόσμου προς τον ουρανό" .

Το τηλεσκόπιο, που αναμένεται να είναι έτοιμο το 2022, κατασκευάζεται από μία κοινοπραξία 15 χωρών και θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες διακρατικές επιστημονικές συνεργασίες στην παγκόσμια ιστορία.

Εξάλλου, μια άλλη αξιοσημείωτη εξέλιξη ήταν ότι πλέον είναι πλήρες το μεγαλύτερο ραδιοτηλεσκόπιο της Γης, το ALMA (Atacama Large Millimeter Array), επίσης του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO), που βρίσκεται εγκατεστημένο στην κατάξερη έρημο Ατακάμα της Χιλής, σε υψόμετρο περίπου 5.000 μέτρων.

Η τελευταία από τις συνολικά 66 τεράστιες κεραίες του τηλεσκοπίου μόλις έφτασε στην περιοχή. Οι κεραίες, που είναι «πιάτα» διαμέτρου 12 μέτρων η κάθε μία, συναρμολογούνται και δοκιμάζονται σε χαμηλότερο υψόμετρο (2.900 μέτρων) και σταδιακά μετακινούνται στην τελική θέση τους πάνω σε τεράστια φορτηγά που έχουν 28 γιγάντιους τροχούς.

Σύντομα οι 66 κεραίες του τηλεσκοπίου ALMA θα λειτουργούν από κοινού, δίνοντας έτσι αυξημένες δυνατότητες στο τηλεσκόπιο, το οποίο ήδη, έστω και με λιγότερα «πιάτα» όλο αυτό το διάστημα (και παρά τις απεργίες των εργαζομένων που ζητούν μεγαλύτερες αμοιβές λόγω των δύσκολων συνθηκών εργασίας σε τόσο ακραίο περιβάλλον), έχει ήδη κάνει σημαντικές αστρονομικές παρατηρήσεις.

Τετάρτη, 18 Ιουνίου 2014

Τι Είναι Η Αστροφυσική;

Δελφοί
Photo Credit: Λουκάς Χαψής


Η ανθρωπότητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα αστέρια. Στην κυριολεξία μας έδωσαν ζωή, αφού είμαστε η σκόνη αυτών των κοσμικών θηρίων. Αλλά περισσότερο από αυτό, ο ανθρώπινος πολιτισμός έχει επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από τις κινήσεις και τη λειτουργία των άστρων. Σε όλη την ιστορία, οι άνθρωποι στράφηκαν σε αυτούς τους λαμπρούς φάρους, και μέσα σε αυτούς είδαν αγγέλους και δαίμονες. Είδαν τους θεούς τους, καθώς επίσης και επικές μάχες να απαθανατίζονται στην αιωνιότητα. Τώρα, ξέρουμε ότι τα αστέρια είναι σφαίρες καύσης αερίων και γνωρίζουμε ότι είναι δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά και ότι πολλά αντικείμενα που μοιάζουν με αστέρια στην πραγματικότητα είναι ολόκληροι γαλαξίες.

Παρά το γεγονός ότι δεν βλέπουμε πλέον τα αστέρια ως θεούς ή θεϊκούς κήρυκες, εξακολουθούν να μας επηρεάζουν. Αν μη τι άλλο, στην ατέρμονη προσπάθειά μας να τα προσεγγίσουμε, τα αστέρια μας ωθούν σε νέα ύψη επιστημονικής και τεχνολογικής καινοτομίας, ενώ εξακολουθούν να μας οδηγούν να εργαζόμαστε από κοινού για να επιτευχθεί μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση του σύμπαντος. Αφού η κατανόηση των αστέρων (και του κόσμου γενικότερα) είναι ένα τόσο σημαντικό κομβικό σημείο της ζωής μας, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ακριβώς πώς μπορούμε να τους μελετήσουμε και τι εννοούμε όταν μιλάμε για "τη μελέτη του σύμπαντος".


Πετρίλια, Καρδίτσα
Photo Credit: Konstantinos Basilakakos Photography

Η Αστρονομία χωρίζεται σε δύο βασικούς κλάδους: την Παρατηρησιακή Αστρονομία και την Θεωρητική Αστρονομία. Η Παρατηρησιακή Αστρονομία έχει ως αντικείμενο την παρατήρηση των ουράνιων σωμάτων και φαινομένων, με χρήση βασικών οργάνων όπως κάθε είδους τηλεσκόπια και αντίστοιχες βοηθητικές συσκευές. Η Θεωρητική Αστρονομία ασχολείται με την θεωρητική ερμηνεία των αστροφυσικών φαινομένων κατασκευάζοντας αντίστοιχα θεωρητικά μοντέλα, με την χρήση μόνο ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Με την χρήση οργάνων για την ανάλυση και μελέτη της ακτινοβολίας των ουράνιων σωμάτων, ασχολείται ο κλάδος της Αστροφυσικής, όπου αντικείμενο της είναι η μελέτη της φυσικοχημικής δομής των αστέρων και αστρικών συστημάτων. Σε αντίθεση με την Μαθηματική Αστρονομία, η οποία έχει ως αντικείμενο της την μελέτη της θέσης, της κίνησης και της κατανομής των αστέρων και άλλων αντικειμένων στο Σύμπαν.

Προφανώς λοιπόν, η αστροφυσική είναι κάτι περισσότερο από απλά αστέρια. Πρόκειται για την κατανόηση σχετικά με τους πλανήτες, τους γαλαξίες, τα νεφελώματα, τις μαύρες τρύπες και όλα τα άλλα αντικείμενα που παρασύρονται στο σύμπαν. Δεδομένου ότι τα αντικείμενα αυτά επηρέασαν άμεσα την εξέλιξη μας (και συνεχίζουν να επηρεάζουν την εξέλιξή μας), η κατανόηση των μηχανισμών τους με ακρίβεια είναι υψίστης σημασίας. 


Ένας ιδιαίτερος κλάδος της Αστρονομίας που ασχολείται με την μελέτη της δομής και εξέλιξης του Σύμπαντος, είναι η Κοσμολογία. Η Κοσμολογία είναι η μελέτη του σύμπαντος γενικότερα. Για παράδειγμα, ένας κοσμολόγος μπορεί να μελετήσει την προέλευση, την εξέλιξη και την τελική μοίρα του σύμπαντος (πράγματα όπως η Μεγάλη Έκρηξη, ο κοσμικός πληθωρισμός κλπ). Η Αστρονομία είναι η μελέτη μεμονωμένων αντικειμένων ή δομών (μετρήσεις των θέσεων των γαλαξιών ή τα σμήνη των γαλαξιών, μέτρηση της λαμπρότητας, κατασκευές διαγραμμάτων για τις κινήσεις των άστρων, κ.λπ.). Η Αστροφυσική είναι το πεδίο που δημιουργεί φυσικές θεωρίες για τις μικρές και τις μεσαίου μεγέθους δομές στο σύμπαν. Αν ακούγεται σαν όλα να δένουν και να μοιάζουν μεταξύ τους, είναι γιατί αυτό ακριβώς συμβαίνει.

Εν συντομία, οι αστροφυσικοί προσπαθούν να κατανοήσουν το σύμπαν και τη θέση μας σε αυτό. Στην NASA (Εθνική Υπηρεσία Αεροναυτικής και Διαστήματος των Ηνωμένων Πολιτειών), οι στόχοι της αστροφυσικής είναι "να ανακαλύψουν πώς δουλεύει και λειτουργεί το σύμπαν, να διερευνήσουν το πώς ξεκίνησε και εξελίχθηκε και να ψάξουν για ζωή σε άλλους πλανήτες γύρω από άλλα αστέρια." Και πράγματι, κάθε μέρα μας φέρνει λίγο πιο κοντά στην κατανόηση του συνολικού σχηματισμού του σύμπαντος. Νέες και καλύτερες τεχνολογίες μας επιτρέπουν να κοιτάξουμε πιο πίσω στην ιστορία του σύμπαντος και να δούμε τις δομές που είναι δισεκατομμυρίων ετών, φέρνοντάς μας όλο πιο κοντά στη στιγμή της Μεγάλης Έκρηξης. 

Μερικά από τα κύρια ερωτήματα που οι αστροφυσικοί προσπαθούν να απαντήσουν είναι: Πώς λειτουργεί το σύμπαν; Πώς φτάσαμε ως εδώ; Είμαστε μόνοι; 


Ολυμπία
Photo Credit: Λουκάς Χαψής

Σε μια προσπάθεια να απαντηθούν τα ερωτήματα αυτά, έχουμε ταξιδέψει στη Σελήνη, ξεπεράσαμε όλους τους μεγάλους πλανήτες στη γειτονιά μας και μάλιστα έχουμε βγει έξω το ηλιακό μας σύστημα. Επιπλέον έχουμε το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble και τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), σε μια προσπάθεια να έρθουμε πιο κοντά στο σύμπαν. Οι κοινές αυτές προσπάθειες όχι μόνο αυξάνουν την κατανόηση μας για το σύμπαν, αλλά συμβάλουν στη δημιουργία γεφυρών μεταξύ των διαφόρων λαών του κόσμου. Και αυτές οι κοινές προσπάθειες μας έχουν βοηθήσει να οικοδομήσουμε το μέλλον. Τεχνολογίες που δημιουργήθηκαν για την εξερεύνηση του διαστήματος έχουν οδηγήσει σε ασφαλέστερα σπίτια, αυτοκίνητα και αεροπλάνα. Οι εξελίξεις που δημιουργούνται για τον ISS μας επέτρεψαν να θερμάνουμε πιο αποτελεσματικά τα σπίτια μας, να καθαρίσουμε το νερό μας και να τρέφεται ο συνεχώς αυξανόμενος πληθυσμός της Γης.

Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι η αστροφυσική μας έχει βοηθήσει να καταλάβουμε τη θέση μας στο σύμπαν. Πράγματι, η αστροφυσική μας επιτρέπει να κατανοήσουμε το σύμπαν, και με τον τρόπο αυτό, μας επιτρέπει να κατανοήσουμε τον εαυτό μας ...

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ειρήνη Μαντζουράνη

Τρίτη, 17 Ιουνίου 2014

Το NGC 6300

Photo Credit: NASA/ESA/Brian Campbell

Αυτή η εικόνα, η οποία ανακαλύφθηκε από τον Brian Campbell, κατέκτησε την πρώτη θέση σε ένα διαγωνισμό που φιλοξενείται από τη NASA και την ESA, προσκαλώντας ταλαντούχα άτομα να ψάξουν μέσα στα δεδομένα του Hubble και να αναζητήσουν κρυμμένους θησαυρούς που ήταν προηγουμένως αδημοσίευτοι. Περιττό να πούμε ότι βρήκε ένα στολίδι. 

Το NGC 6300, όπως ονομάζεται, αποτελεί έναν ραβδωτό σπειροειδή γαλαξία που μπορεί να βρεθεί στον αστερισμό του Βωμού, περισσότερο από 50 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη. Πιο συγκεκριμένα, βλέπουμε ότι ο γαλαξίας περιέχει πολλά δαχτυλίδια αερίου που είναι πολύ επιφανή. Μετά τη συσσώρευση σε μια περιοχή, οι δακτύλιοι επεκτάθηκαν στα απόμακρα όρια που περιβάλλουν το κεντρικό τμήμα του γαλαξία.

Θερινό Ηλιοστάσιο


Στο βόρειο ημισφαίριο, το καλοκαίρι (το χειμώνα στο νότιο ημισφαίριο) ξεκινά επίσημα το Σάββατο 21 Ιουνίου στις 10:51 UT, δηλαδή 13:51 ώρα Ελλάδος. Κατά τη διάρκεια αυτής της εποχής, ο Βόρειος Πόλος της Γης έχει κλίση προς τον ήλιο, έτσι ώστε το βόρειο ημισφαίριο λαμβάνει πιο άμεσα ηλιακό φως και βιώνει υψηλότερες θερμοκρασίες. Οι περιοχές νότια του ισημερινού έχουν κλίση μακριά από τον ήλιο, έτσι ώστε το φως του ήλιου είναι πιο διάσπαρτο, βιώνοντας ψυχρότερες θερμοκρασίες. Για τους ουρανό-παρατηρητές κατά την πρώτη ημέρα της νέας σεζόν και λίγες μέρες αργότερα, ο ήλιος φαίνεται να υψώνεται στο ίδιο μέρος στον ορίζοντα-εξ ου και η προέλευση της λέξης ηλιοστασίου (solstice) που σημαίνει «ήλιος στέκεται ακίνητος» στα λατινικά. Από την ημερομηνία του ηλιοστασίου και μετά, οι ημέρες αρχίζουν σταδιακά να έχουν μικρότερη διάρκεια και οι νύχτες μεγαλύτερη στο βόρειο ημισφαίριο. Το αντίθετο συμβαίνει στο νότιο ημισφαίριο.




Περισσότερα αστρονομικά γεγονότα για την εβδομάδα που διανύουμε μπορείτε να βρείτε στο InMeteo.gr στην στήλη της Αστρονομίας.


Κυριακή, 15 Ιουνίου 2014

Συγκρούστηκε Το Σύμπαν Μας Με Κάποιο Άλλο Όταν Ήταν 380.000 Ετών;


Photo Credit: ESA/Planck Collaboration

Το πολυσύμπαν είναι μια υπόθεση που έχει σιγά-σιγά κερδίσει αξιοπιστία στον κόσμο της κοσμολογίας. Πιο απλά, το πολυσύμπαν είναι βασικά η ιδέα ότι υπάρχουν και άλλα σύμπαντα και όλοι υπάρχουμε στην ίδια κενή περιοχή. Παρόμοια με το πώς βλέπουμε πολλούς πλανήτες, πολλαπλά ηλιακά συστήματα και πολλαπλούς γαλαξίες, μερικοί επιστήμονες πιστεύουν ότι υπάρχουν επίσης πολλαπλά σύμπαντα. Το μόνο πρόβλημα είναι να αποδείξουν την ύπαρξη αυτού που έχει ένα μοναδικό σύνολο φυσικών νόμων που υπάρχουν έξω από το δικό μας σύμπαν μέσα σε μια περιοχή κενότητας με λίγους έως κανένα υλικούς νόμους είναι ... δύσκολο. Υπάρχουν μερικοί τρόποι για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων για την ύπαρξη άλλων συμπάντων και ακόμη λιγότεροι με την τρέχουσα τεχνολογία. Εκεί είναι που έρχεται το κοσμική ακτινοβολία μικροκυμάτων υποβάθρου (CMBR-Cosmic Microwave Background Radiation).

Ακτινοβολία Υποβάθρου ή Κοσμική Ακτινοβολία Υποβάθρου ονομάζεται το ίχνος, ή υπόλειμμα της ακτινοβολίας που εξέπεμπε το σύμπαν όταν βρισκόταν σε κατάσταση εξαιρετικά μεγάλων θερμοκρασιών και πιέσεων. Το 1965 με τη βοήθεια μιας κερατοειδούς σχήματος κεραίας, οι επιστήμονες ανακάλυψαν μια ακτινοβολία για την οποία αγνοούσαν την πηγή της, καθώς την λάμβαναν από κάθε κατεύθυνση. Την ονόμασαν Ακτινοβολία Μικροκυμάτων. 

Εδώ και λίγο καιρό, οι επιστήμονες είχαν κάποιο πρόβλημα με αυτή την λαμπρή εικόνα. Η Κοσμική Ακτινοβολία Μικροκυμάτων Υποβάθρου είναι η ακτινοβολία που απέμεινε από την Μεγάλη Έκρηξη. Περίπου 380.000 χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, το σύμπαν επεκτάθηκε περισσότερο από 10 ^ 78 φορές το αρχικό του μέγεθος (αυτό είναι ένα 1 ακολουθούμενο από 78 μηδενικά - με άλλα λόγια, είναι πολύ). Σύμφωνα με τα μοντέλα πληθωρισμού, το σύμπαν θα έπρεπε να επεκταθεί προς όλες τις κατευθύνσεις, αλλά τα δεδομένα Planck, μεταξύ άλλων ερευνών της Κοσμικής Ακτινοβολίας Μικροκυμάτων Υποβάθρου, δείχνουν ένα ασύμμετρο σύμπαν.

Αν προσέξετε την εικόνα, θα δείτε μια γραμμή πάνω της. Στο νότιο ημισφαίριο του σύμπαντος, θα παρατηρήσετε ότι οι πιο ζεστές (κόκκινες) και οι πιο ψυχρές (μπλε) κηλίδες είναι πιο φωτεινές ή πιο έντονες από αυτές στο βόρειο ημισφαίριο. Αυτό είναι ένα πρόβλημα, διότι όταν οι επιστήμονες προσπαθούν να μελετήσουν την περίοδο πληθωρισμού του σύμπαντος χρησιμοποιώντας προσομοιώσεις σε υπολογιστή, το σύμπαν διαφωνεί με τα αποτελέσματά τους. Προφανώς, κάτι μας διαφεύγει. 

Διάφορες θεωρίες έχουν προταθεί σε μια προσπάθεια να εξηγηθεί αυτή η ασυμμετρία, μία εκ των οποίων είναι η ιδέα ότι το σύμπαν μας συγκρούστηκε με ένα άλλο, όταν διογκώθηκε σε ένα απίστευτο μέγεθος με μια φανταστική ταχύτητα. Στην υπόθεση με το πολυσύμπαν, το σύμπαν μας θα μπορούσε να έχει υπάρξει κοντά σε ένα άλλο σύμπαν. Κατά τη διεύρυνσή του, επεκτάθηκε στο γειτονικό σύμπαν, η τελική σύγκρουση θα έχει αφήσει ένα σημάδι στο σύμπαν μας.

Κάπως έτσι θα έμοιαζε το σημάδι.
Photo Credit: Stephen Feeney/UCL


Το σύμπαν μας θα μπορούσε επίσης να έχει επεκταθεί μέσα στο ίδιο κατά τη διάρκεια του πληθωρισμού - παραδείγματος χάρη, σαν να γλιστρήσετε πάνω στα πόδια σας, καθώς σηκώνεστε από το κρεβάτι. Αν υπάρχουν επιπλέον διαστάσεις του χωροχρόνου, όπως αυτές που προτείνονται στη Θεωρία Χορδών, το σύμπαν μας θα μπορούσε να είναι τυλιγμένο γύρω από αυτές τις διαστάσεις και να επεκτείνεται σε όλα τα είδη κατευθύνσεων.

Αλλά και πάλι, είναι δυνατόν οι νόμοι της φυσικής δεν είναι ομοιόμορφοι σε όλο το σύμπαν και το νότιο τμήμα του σύμπαντος να δεσμεύεται από ένα διαφορετικό σύνολο φυσικών νόμων από ότι το βόρειο τμήμα. Θα μπορούσε επίσης να είναι το αποτέλεσμα τυχαίων διακυμάνσεων στον χωροχρόνο, οι οποίες θα τους οδηγήσουν όλους στην τρέλα - ξέρετε πόσο αρέσουν στους επιστήμονες τα "τυχαία" πράγματα. 

Υπάρχουν τόσα πολλά μοντέλα που τρέχουν για τον πληθωρισμό, που θα μπορούσατε να ζαλιστείτε. Ευτυχώς, οι ειδικοί που χειρίζονται το τηλεσκόπιο Planck βρίσκονται στη διαδικασία δημιουργίας ενός «χάρτη πόλωσης» του σύμπαντος. Θα βοηθήσει τους επιστήμονες να διαψεύσουν αρκετούς από τους τρόπους πληθωρισμού και να περιορίσουν το πεδίο των πιθανών υποψηφίων. Η έρευνα αυτή αναμένεται να κυκλοφορήσει κάποια στιγμή μέσα στο 2014. Επίσης αυτός ο νέος χάρτης μπορεί να παράσχει αποδεικτικά στοιχεία για την ύπαρξη κυμάτων βαρύτητας.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ειρήνη Μαντζουράνη

Σάββατο, 14 Ιουνίου 2014

Ο Αστεροειδής HQ124 - Video

Photo Credit: Marina Brozovic and Joseph Jao,
 JPL- Caltech/ NASA/ USRA/ Arecibo Observatory/ NSF


Αστεροειδείς περνάνε από τη Γη όλη την ώρα, αλλά δεν κάνουν πολλοί τόσο μεγάλη εντύπωση όπως "Το Τέρας", το οποίο πέρασε από την αστρονομική γειτονιά μας πριν από περίπου μια εβδομάδα.


Τώρα, παρατηρήσεις με ραντάρ που δόθηκαν από τη NASA αποκαλύπτουν την κρυμμένη εικόνα του αστεροειδή HQ124, η επίσημη ονομασία του Τέρατος. Λήφθηκαν κατά την πλησιέστερη προσέγγιση του στη Γη στις 8 Ιουνίου. Δείχνουν ότι ο σε σχήμα πατάτας αστεροειδής που μετράται τουλάχιστον 1.200 πόδια μακρύς (375 μέτρα) και αργά περιστρεφόταν καθώς πέρασε σε απόσταση 776.000 μιλίων (1.250.000 χιλιόμετρα) από τη Γη. Αυτό είναι λίγο περισσότερο από τρεις φορές η απόσταση μας από το φεγγάρι.


Η NASA έκανε ακόμη και ένα βίντεο του αστεροειδή, με βάση τις παρατηρήσεις ραντάρ:
'Beast' Asteroid's Radar Observations Most Detailed Ever | Video

Παρασκευή, 13 Ιουνίου 2014

Ο Πυρήνας Νέφους Του Όφεως

Photo Credit: NASA/JPL-Caltech/2MASS

Αυτό που αποκαλύπτεται σε αυτή την πρόσφατη φωτογραφία που τραβήχτηκε από το διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer της NASA και της Micron All Sky Survey 2 (2MASS) είναι η περιοχή σχηματισμού άστρων που ονομάζεται πυρήνας νέφους του Όφεως. Το σμήνος που εμφανίζονται περιέχει αστέρια που είναι ανάμεσα στα νεότερα που βρέθηκαν στον γαλαξία μας! Χρησιμοποιώντας τεχνολογία υπερύθρων, τα τηλεσκόπια συλλαμβάνουν λεπτομέρειες μέσα στο γόνιμο αστρικό έδαφος που προηγουμένως δεν ήταν διαθέσιμες.

Χρησιμοποιώντας ορατά χρώματα στο υπέρυθρο φως μέσα στη δομή, οι αστρονόμοι είναι σε θέση να κοιτάξουν μέσα από την ομίχλη του αερίου και της σκόνης για να παρατηρήσουν τα εμβρυϊκά αστέρια, απλά να παίρνουν μορφή. "Εμφανίζονται ως κόκκινα, πορτοκαλί και κίτρινα σημεία συγκεντρωμένα κοντά στο κέντρο της εικόνας. Άλλα κόκκινα χαρακτηριστικά συμπεριλαμβανομένων και των πιδάκων υλικού που εκτινάσσονται από αυτά τα νεαρά άστρα"(NASA). Το κεντρικό νέφος του νεφελώματος, το οποίο είναι γεμάτο από συστατικά των αναπαραγωγικών αστεριών, είναι χρώματος μπλε.


Τοποθετημένο 750 έτη φωτός μακριά στον αστερισμό του Όφεως, αυτή η περιοχή του διαστήματος στερείται της ύπαρξης σούπερ φωτεινών αστεριών. "Ο πυρήνας περιέχει ένα πυκνό, πολύ νεαρό, χαμηλής μάζας αστρικό σμήνος με περισσότερα από 300 αντικείμενα σε όλες τις εξελικτικές φάσεις" (Το Μοριακό Νέφος του Όφεως). Τα αστέρια που βρίσκονται στο προσκήνιο και στο παρασκήνιο του Όφεως, παρέχουν τα περισσότερα από τα μικροσκοπικά - σαν τσίμπημα καρφίτσας - σημεία φωτός που φαίνονται στην εικόνα. Ο ίδιος ο σχηματισμός αποτελείται από χαμηλού έως μέτριου μεγέθους ουράνια αντικείμενα, τα οποία εμφανίζονται πιο αμυδρά και σκοτεινά στο νυχτερινό ουρανό.

Μελετώντας συνέχεια τέτοιου είδους αστρικές περιοχές αναλυτικά, οι επιστήμονες μπορούν να αρχίσουν να διαλευκάνουν το μυστήριο του πώς αστέρια με διαφορετικές μάζες σχηματίζονται μέσα στα νεφελώματα. Μας επιτρέπει, επίσης, να κατανοήσουμε, με περαιτέρω λεπτομέρειες, πώς η χημική σύνθεση συμβάλλει στη διαδικασία της σύντηξης της ζωής ενός άστρου.

Το Αστέρι Του Βορρά - Ο Πολικός Αστέρας

Ο Πολικός Αστέρας
Photo Credit: Konstantinos Basilakakos Photography


Το Αστέρι Του Βορρά έχει παραμείνει αιώνια διαβεβαίωση για τους βόρειους ταξιδιώτες και τους θαλασσοπόρους κατά τη διάρκεια των αιώνων. Αλλά πρόσφατες και ιστορικές έρευνες αποκαλύπτουν ότι το σταθερό αστέρι στην πραγματικότητα αλλάζει.

Στην άκρη της ουράς της Μικρής Άρκτου βρίσκεται το λαμπρότερο άστρο του αστερισμού, ο Πολικός Αστέρας, γνωστός και ως Βόρειος Αστέρας, επειδή βρίσκεται κοντά στο Βόρειο Ουράνιο Πόλο, γύρω από τον οποίο μοιάζουν να περιστρέφονται όλα τα άστρα στην διάρκεια της νύχτας.

Ο Πολικός Αστέρας είναι ένα δευτέρου μεγέθους άστρο που εντοπίζεται ευκολότερα αν χρησιμοποιήσουμε ως δείκτες δύο από τα μεγάλα άστρα της Μεγάλης Άρκτου. Οι Μεράκ (β Μεγάλης Άρκτου) και Ντούμπε (α Μεγάλης Άρκτου) είναι από κοινού γνωστοί ως Δείκτες, επειδή αν τραβήξουμε μία γραμμή, θα δείχνει τον Πολικό Αστέρα. Είναι ένας ασφαλής τρόπος για να βρίσκουμε τον Βορρά.


Η νοητή γραμμή που περνά από τους Μεράκ και Ντούμπε και δείχνει τον Πολικό αστέρα.
Photo Credit: Konstantinos Basilakakos Photography


Ο Πολικός Αστέρας είναι ένας φωτεινός υπεργίγαντας, που απομακρύνεται από το Ηλιακό Σύστημα με ταχύτητα 17 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Πρόκειται για τριπλό αστέρα, ο πρώτος συνοδός του, ο β Πολικού Αστέρα, ένας κίτρινος νάνος. Το 1929 ανακαλύφθηκε φασματοσκοπικώς η ύπαρξη του δεύτερου συνοδού, επίσης νάνου αστέρα, του αβ Πολικού Αστέρα. Η απόσταση του συνοδού αυτού από τον κύριο αστέρα είναι «μόνο» 3 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Ο τρίτος συνοδός του είναι ένας μεταβλητός αστέρας και συγκεκριμένα είναι ένας Κηφείδης. Μάλιστα είναι ο πλησιέστερος στην Γη Κηφείδης. Η περίοδος μεταβολής είναι 3 ημέρες 23 ώρες 17 λεπτά (3,97 ημέρες), αυξανόμενη κατά 8 δευτερόλεπτα ανά έτος. Πρόσφατες έρευνες εξάλλου υποδεικνύουν ότι ο αστέρας είναι 2,5 φορές φωτεινότερος κατά μέσο όρο σήμερα από ότι την εποχή του Πτολεμαίου.

Ο Βόρειος Αστέρας, στην άκρη της ουράς της Μικρής Άρκτου, είναι - προς το παρόν - ο Πολικός Αστέρας. Βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη της μίας μοίρας από το Βόρειο Ουράνιο Πόλο και πλησιάζει όλο και πιο κοντά. Θα φτάσει το εγγύτερο σημείο το 2095!! Ο Βόρειος Αστέρας όμως δεν ήταν πάντα ο Πολικός, ούτε θα συνεχίσει να είναι και στο μέλλον. Εξαιτίας της ελαφράς περιστροφής του άξονα της Γης (μετάπτωση), ο Βόρειος Ουράνιος Πόλος διαγράφει ένα κύκλο στον ουρανό, ο οποίος ολοκληρώνεται κάθε 26.000 χρόνια περίπου.

Στην εποχή της αρχαίας Ελλάδας ο σημερινός Πολικός Αστέρας απείχε πολύ από τον Πόλο - πάνω από 14 μοίρες το 450 π.Χ. - και βέβαια ήταν γνωστός με άλλο όνομα: ονομαζόταν Φοινίκη. Τότε κανένα αρκετά λαμπρό άστρο δεν έπαιζε το ρόλο του άστρου του βορρά.

Ο Πολικός Αστέρας θεωρείτε "το χρησιμότερο πρακτικά αστέρι στον ουρανό", επειδή όχι μόνο βοηθά και χρησιμεύει στη ναυσιπλοΐα αλλά και στην εύρεση του βορρά από ξηρά και θάλασσα στην οποιαδήποτε ξάστερη νύχτα: βρίσκεται πρακτικά στο ίδιο σημείο, οποιαδήποτε ώρα του 24ώρου και οποιαδήποτε στιγμή του έτους.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ειρήνη Μαντζουράνη

Facebook Page: https://www.facebook.com/nightskygreece

Πέμπτη, 12 Ιουνίου 2014

Cygnus ΟΒ2

Photo Credit: X-ray: NASA/CXC/SAO/J.Drake et al,
 Optical: Univ. of Hertfordshire/INT/IPHAS, Infrared: NASA/JPL-Caltech

Ανάμεσα στα δισεκατομμύρια άστρα στο γαλαξία μας, μπορούμε να βρούμε αρκετές εκατοντάδες σμήνη αστέρων - 152 έχουν εντοπιστεί μέχρι στιγμής. To Cygnus ΟΒ2, είναι το σπίτι μερικών από τα πιο μεγάλα αστέρια που έχει να μας προσφέρει ο Γαλαξία μας. Καίνε φωτεινά και είναι εξαιρετικά θερμά, δύο παράγοντες που επιταχύνουν το μηχανισμό που ευθύνεται για το θάνατο των μεγάλων άστρων, τα σουπερνόβα. Μερικές φορές, μπορεί να περιορίσει την αστρική διάρκεια ζωής σε μόλις λίγα εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια.

Στη συγκεκριμένη εικόνα, πάνω από 60 διαφορετικά αστέρια τύπου O και τύπου Β είναι ορατά, το καθένα περίπου 5.000 έτη φωτός από τη Γη (στον αστερισμό του Κύκνου). Τα περισσότερα από τα αστέρια είναι μάλλον νεαρά και εκτείνονται περίπου από ένα εκατομμύριο χρόνια σε επτά εκατομμύρια χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι πολλά από αυτά θα έπρεπε να είναι ακόμα τυλιγμένα σε ένα αστρικό δίσκο σκόνης και αερίου. Δυστυχώς, τα περισσότερα δεν είναι.

Επιπλέον, οι αστρονόμοι δηλώνουν ότι ένα μεγάλο μέρος των τεράστιων άστρων OB δεν αποκαλύπτουν κανένα στοιχείο ενός τέτοιου δίσκου, υποδεικνύοντας ότι η υπεριώδης ακτινοβολία συνεχούς ροής από τα νέα αστέρια έχει διαβρώσει το δίσκο πολύ νωρίς.

Τέλος, το σμήνος περιλαμβάνει τη μάζα 30.000 ήλιων, η οποία απεικονίζει με ακρίβεια πόσο ογκώδη είναι πολλά από αυτά τα αστέρια.

Αστέρι-Διαμάντι Συναρπάζει Τους Αστρονόμους



Βαθιά στον αστερισμό του Κενταύρου βρίσκεται ένα αστέρι 50 έτη φωτός μακριά από τη Γη. Αυτό το αστέρι είναι τόσο ... μοναδικό που οι αστρονόμοι του έχουν δώσει το παρατσούκλι "Lucy". Η Lucy, επίσης γνωστή ως V886 Κενταύρου και BPM 37093, είναι ένα αστέρι λευκός νάνος. Όπως πολλοί από εσάς ίσως γνωρίζετε, ένας λευκός νάνος είναι η καυτή στάχτη που έχει μείνει πίσω, όταν ένα αστέρι εξαντλεί τα πυρηνικά καύσιμά του και πεθαίνει. Αποτελείται κυρίως από άνθρακα και οξυγόνο και περιβάλλεται από ένα λεπτό στρώμα αερίων από υδρογόνο και ήλιο.

Το 1992 ανακαλύφθηκε ότι Lucy πάλλεται σαν αποτέλεσμα της θερμοκρασίας του πυρήνα της που πέφτει κάτω από 12.000 βαθμούς Fahrenheit (6.600 βαθμούς Κελσίου). Και το 1995 οι επιστήμονες αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν την Lucy για ένα πείραμα. Ήθελαν να δουν από τι δημιουργήθηκε. Το πείραμα ήταν να χρησιμοποιήσουν την δόνηση του αστεριού για να δουν αν η θεωρία κρυστάλλωσης ήταν αλήθεια. Η διαδικασία που χρησιμοποιήθηκε ονομάζεται "Αστροσεισμολογία" ή "Αστρική Σεισμολογία", η οποία χρησιμοποιεί το φάσμα συχνοτήτων του αστεριού για να καθορίσει ποια είναι η σύνθεση του άστρου. Ουσιαστικά, είναι ο ίδιος τρόπος που οι γεωλόγοι μελετούν το εσωτερικό της Γης κατά τη διάρκεια των σεισμών. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι περίπου το 90% της μάζας της Lucy είχε κρυσταλλωθεί, και αφού ο εσωτερικός πυρήνας της Lucy αποτελείται ως επί το πλείστον από άνθρακα, αυτό μπορεί να σημαίνει μόνο ένα πράγμα ....
Η Lucy Είναι Το Μεγαλύτερο Διαμάντι Που Βρέθηκε Ποτέ!!!

Στα 10 δισεκατομμύρια τρισεκατομμύρια τρισεκατομμύρια καράτια, αυτό το διαμάντι δεν είναι μόνο παντοτινό... αλλά συνθλίβει το τελευταίο διαμάντι που κατείχε το ρεκόρ, το Χρυσό Ιωβηλαίο (Golden Jubilee), στα 546 καράτια. Θεωρείται ότι ο Ήλιος μας κάποια μέρα θα περάσει από την ίδια φάση. Αφού απελευθερώσει το εξωτερικό κέλυφος του και γίνει ένας λευκός νάνος, θα κρυσταλλωθεί και αυτός και θα ζήσει μέχρι το τέλος των ημερών του σε θεαματική μορφή, απολαμβάνοντας το δικό του διαμάντι Ιωβηλαίο.



ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ειρήνη Μαντζουράνη

Τετάρτη, 11 Ιουνίου 2014

Ο Γαλαξίας Μας και Η Λίμνη Κρέιτερ

Photo Credit: Ben Coffman Photography


Η Λίμνη Κρέιτερ μπορεί να βρεθεί στη χώρα Klamath στο Όρεγκον. Η λίμνη δημιουργήθηκε όταν ένα ηφαίστειο εξερράγη με τέτοια αγριότητα που ανατινάχθηκε το ίδιο και διαλύθηκε σε κομμάτια. Το κομψό τόξο από τη λωρίδα της σκόνης του Γαλαξία (Γαλαξιακό Τόξο) στεφανώνει το χειμωνιάτικο τοπίο. Το καλύτερο μετέωρο-Λυρίδα που λήφθηκε από τον Ben βρίσκεται κοντά στο κέντρο της λωρίδας σκόνης προς τα δεξιά του κέντρου της εικόνας. Επιπλέον, μπορείτε να δείτε μερικά μικρότερα στην αριστερή πλευρά της οθόνης.

Αυτή η εικόνα του Ben χρησιμοποιεί μια μεγαλύτερη έκθεση από αυτή που συγκρατεί το μάτι μας (περίπου 30 δευτερολέπτων έκθεση). Η κάμερα καταγράφει και αποθηκεύει τα δεδομένα που συλλέγονται από κάθε φωτόνιο πάνω από το χρόνο της έκθεσης, επιτρέποντας αμυδρά αντικείμενα να φαίνονται πιο φωτεινά στην τελική εικόνα. Αυτό είναι πολύ χρήσιμο για τη μελέτη του σύμπαντος με υπέροχη λεπτομέρεια.

Δευτέρα, 9 Ιουνίου 2014

Το Σπαθί και Η Ζώνη Του Ωρίωνα

Photo Credit: Rogelio Bernal Andreo

Μόνο τα λόγια δεν αρκούν για να εξηγήσουν τo δέος που νιώθει κανείς με αυτή την εικόνα. Όπως μπορείτε να δείτε, είναι αρκετά πράγματα που συμβαίνουν σε αυτή την ουράνια περιοχή σχηματισμού άστρων, η οποία βρίσκεται περίπου 1.500 έτη φωτός από τη Γη στον αστερισμό του Ωρίωνα.

Σε αυτή την εικόνα (ακριβώς δεξιά του κέντρου) είναι το Μεγάλο Νεφέλωμα του Ωρίωνα, μία από τις πιο διάσημες αστρικές παραγωγικές περιοχές στον γαλαξία μας (και είναι επίσης η πιο κοντινή μεγάλη περιοχή σχηματισμού άστρων στη Γη). Ακριβώς πάνω από αυτό είναι το Νεφέλωμα λ του Ωρίωνα (το τεράστιο κοκκινωπό σύννεφο, που κρέμεται ακριβώς πάνω από τους ώμους του Ωρίωνα). Ακριβώς στο κέντρο της περιοχής αυτής είναι το λ του Ωρίωνα, το ογκώδη, μπλε-άσπρο αστέρι υπεύθυνο για τον ιονισμό του υλικού που το περιβάλλει. Στη συνέχεια, έχουμε το εξίσου διάσημο Νεφέλωμα Κεφαλή Αλόγου (Horsehead), που βρίσκεται ακριβώς αριστερά από το Νεφέλωμα του Ωρίωνα.

Εκεί κοντά είναι τα αστέρια που απαρτίζουν τη ζώνη του Ωρίωνα και οι έλικες του ιονισμένου υδρογόνου που διαμορφώνει το τόξο του Bernard's Loop (ένα νεφέλωμα εκπομπής). Το νεφέλωμα Bernard's Loop υπερβαίνει τα 300 έτη φωτός σε διάμετρο (ή περίπου 2 τετράκις εκατομμύρια μίλια [2 τετράκις εκατομμύρια km]!). Μπορείτε επίσης να δείτε το νεφέλωμα Witch Head, που απεικονίζεται στο κάτω μέρος των νεφελωμάτων, ακριβώς δίπλα στο Rigel.

Σελήνη και Αντάρης

Η Ανατολή Του Σκορπιού.
Photo Credit: Konstantinos Basilakakos Photography


Μέχρι την Τετάρτη 11 Ιουνίου το φεγγάρι θα έχει βυθιστεί κάτω στο νοτιοανατολικό βραδινό ουρανό, λάμποντας κοντά σε ένα φωτεινό πορτοκαλί αστέρι στο ζωδιακό αστερισμό του Σκορπιού. Η σχεδόν πανσέληνος φαίνεται να έχει πιαστεί στην δαγκάνα του μυθικού αραχνοειδές εντόμου, δίπλα στο λαμπρό κατακόκκινο μάτι του αστερισμού, τον Αντάρη. Το κοσμικό ζεύγος θα εμφανιστεί να χωρίζεται περίπου 7 μοίρες, λίγο μεγαλύτερο από το πλάτος της γροθιάς σας στο μήκος του βραχίονα.

Ο Αντάρης, το σφαιρικό σμήνος αστέρων Μ4 και ο Al Niyat ή αλλιώς σ του Σκορπιού.
Photo Credit: Konstantinos Basilakakos Photography

Σάββατο, 7 Ιουνίου 2014

Σέλας: Όταν Η Τέχνη Συναντά Την Επιστήμη

Photo Credit: Tama Baldwin

Η Tama Baldwin είναι μία φωτογράφος που ζει στις κεντροδυτικές ΗΠΑ. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2013 μπήκε σε μια ομάδα καλλιτεχνών και επιστημόνων που εξέταζαν αρχαιολογικούς χώρους στην αρκτική ως μέρος της Aldo Leonardo Wilderness Art and Science Collaboration, η οποία έχει ως στόχο να απαντήσει στο ερώτημα, "Τι συμβαίνει όταν οι καλλιτέχνες και οι επιστήμονες εργάζονται μαζί;".  Όπως μπορείτε να δείτε, τα αποτελέσματα είναι αρκετά εντυπωσιακά. Εδώ είναι μερικές από τις πιο εντυπωσιακές φωτογραφίες της.

Photo Credit: Tama Baldwin

Η Γη Την Νύχτα

Photo Credit: NASA, NOAA NGDC, Suomi-NPP, Earth Observatory

Αυτή η απίστευτη εικόνα έχει ονομαστεί "H Γη Tη Νύχτα" - μια φανταστική σύνθετη εικόνα που δείχνει πώς ένα τεράστιο κομμάτι του κόσμου φαίνεται όταν ο ήλιος εξαφανίζεται για τη νύχτα. Οι εικόνες ελήφθησαν από μια σειρά δορυφόρων, με το δορυφόρο Suomi-NPP να κάνει την περισσότερη δουλειά, τους μήνες Απρίλιο και Οκτώβριο, το 2012.

Από αυτό το σημείο, βλέπουμε ένα σχεδόν χωρίς σύννεφα πλανήτη, ο οποίος μας δίνει τη δυνατότητα να δούμε από πρώτο χέρι πώς η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει εξαπλωθεί σε όλη την επιφάνεια της Γης. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το μεγαλύτερο μέρος του φωτός που φαίνεται εδώ έρχεται από τις μεγάλες πόλεις (και, ως εκ τούτου, αυτή η σύνθεση δείχνει τα αποτελέσματα της φωτορύπανσης). Σε άλλες περιπτώσεις, όπως όταν βλέπουμε τη δυτική πλευρά της Αυστραλίας, το φως είναι ένα αποτέλεσμα πυρκαγιάς δάσους ή / και χαμόκλαδων.

Photo Credit: NASA/Rex Features

Πέμπτη, 5 Ιουνίου 2014

Δείτε Online Τον Αστεροειδή 2014 HQ124

Photo Credit: Slooh.com

Ένας γιγαντιαίος αστεροειδής θα γλιστρήσει αθόρυβα κοντά από τη Γη αυτή την εβδομάδα, μια σκληρή υπενθύμιση των κοσμικών κινδύνων που ελλοχεύουν σε κοντινή απόσταση. 

Περίπου 325 μέτρα εύρος, ο διαστημικός εισβολέας με παρατσούκλι "Το Τέρας", πιο επίσημα γνωστός ως HQ124, υπολογίζεται ότι έχει πλάτος ίσο με ένα αεροπλανοφόρο. Θα είναι τρεις σεληνιακές αποστάσεις μακριά από τη Γη στο κοντινότερο σημείο της προσέγγισης του την Πέμπτη, οπότε ευτυχώς δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τον πλανήτη μας. 

Ωστόσο, είναι μεγάλος και δεν το είχαμε προσέξει την προσέγγιση του μέχρι τις 23 Απριλίου. Ενώ δεν είναι τίποτα καινούριο - χάρη σε ειδικές έρευνες τηλεσκοπίων - να ακούμε για αστεροειδείς που περνούν τόσο κοντά στην Γη και το φεγγάρι, είναι ασυνήθιστο ένας τόσο μεγάλος να περάσει απαρατήρητος για τόσο πολύ καιρό. 

Το Wide-field Infrared Survey Explorer της NASA εντόπισε την κίνηση του σε ένα σταθερό σκηνικό άστρων, ταξιδεύοντας με περίπου 31.000 μίλια ανά ώρα (50.400 χιλιόμετρα ανά ώρα).

Έρευνες για τον ουρανό έχουν καταλογογραφήσει και παρακολουθήσει περίπου το 90% των δυνητικά επικίνδυνων αστεροειδών που είναι 1.000 μέτρα και πάνω σε διάμετρο. Αυτοί είναι εκείνοι που έχουν τη δυνατότητα να καταστρέψουν ηπείρους κατά την πρόσκρουση.

Μόνο το 30% των 140 μέτρων βράχων έχουν καταγραφεί, και, δυστυχώς, λιγότερο από το 1% των 30 μέτρων βράχων που διασχίζουν την τροχιά της Γης έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα. Αν και αυτοί δεν μπορούν να είναι παγκόσμιοι δολοφόνοι, έχουν τη δυνατότητα να βλάψουν ή να καταστρέψουν ολόκληρες πόλεις. Για παράδειγμα το 2013 ένα ρωσικό χτύπημα αστεροειδή κατέστρεψε κτίρια και ανατίναξε παράθυρα σε όλα τα Ουράλια.

Το Slooh θα καλύψει το πέρασμα του Τέρατος ζωντανά την Πέμπτη 5 Ιουνίου, που αρχίζει στις 18:30 UTC, δηλαδή 21:30 ώρα Ελλάδος. 







ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ειρήνη Μαντζουράνη

Δείτε Τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό

Photo Credit: Konstantinos Basilakakos Photography

Δείτε τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) σήμερα, 5 Ιουνίου, τα ξημερώματα στις 4.23 π.μ.!! Θα είναι ορατός για 6 λεπτά, με μέγιστο ύψος τις 67 μοίρες. Θα εμφανιστεί από τα βορειοδυτικά με κατεύθυνση προς τα ανατολικά-νοτιοανατολικά.

Τετάρτη, 4 Ιουνίου 2014

Δείτε Τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό Στον Ουρανό

Photo Credit: NASA

Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ISS) πραγματοποίησε ένα από τα πολλαπλά περάσματα του σήμερα 4 Ιουνίου, τα ξημερώματα στις 5.12 π.μ.!! Ήταν ορατός για 6 λεπτά με μέγιστο ύψος τις 63 μοίρες. Εμφανίστηκε από τα δυτικά-βορειοδυτικά με κατεύθυνση προς τα νοτιοανατολικά.

Αναμένεται ένα ακόμα πέρασμα του Διεθνή Διαστημικού Σταθμού απόψε, 4 Ιουνίου και ώρα 9.53 μ.μ.!! Θα είναι ορατός για 6 λεπτά με μέγιστο ύψος τις 75 μοίρες. Θα εμφανιστεί από τα νοτιοδυτικά με κατεύθυνση προς τα βορειοανατολικά.

Photo Credit: Konstantinos Basilakakos Photography


Τρίτη, 3 Ιουνίου 2014

Δείτε Τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό Απόψε Στον Ουρανό

Photo Credit: Konstantinos Basilakakos Photography

Δείτε τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) απόψε, Τρίτη 3 Ιουνίου, στις 10.42 μ.μ.!! Θα είναι ορατός για 6 λεπτά, με μέγιστο ύψος τις 41 μοίρες. Θα εμφανιστεί από τα δυτικά-νοτιοδυτικά με κατεύθυνση προς τα βορειοανατολικά.